 |
W artykule przedstawiamy „w pigułce” podstawowe informacje, związane z legalnym używaniem amatorskich modeli RC (najmniej restrykcyjny wariant), wg stanu prawnego na kwiecień 2025 (update: maj 2026). |
W artykule przedstawiamy „w pigułce” podstawowe informacje, związane z legalnym używaniem amatorskich modeli RC (najmniej restrykcyjny wariant), wg stanu prawnego na kwiecień 2025.
Przepisy prawa lotniczego nie rozróżniają wielowirnikowców od zdalnie sterowanych płatowców, jeśli jest mowa o dronach, dotyczy to obu (i generalnie wszystkich) rodzajów modeli RC, określanych w polskiej terminologii jako BSP (Bezpilotowy Statek Powietrzny). Dzielą się one wg masy całkowitej i sposobu użycia na klasy/podkategorie (już zunifikowane z prawem UE). Kategoria „otwarta” została stworzona właśnie na potrzeby amatorskiego latania RC w warunkach niskiego ryzyka. W ramach tej kategorii funkcjonują podkategorie A1/A3 o zmniejszonych wymaganiach (tylko egzamin on-line po odbyciu szkolenia). Cechy takich modeli przedstawia poniższa tabela:
Wynika z niej, że jeśli latamy modelem o masie startowej poniżej 250g, który nie jest wyposażony w kamerę (a szerzej urządzenie pozwalające na zbieranie danych osobowych), nie musimy się rejestrować, nie musimy przechodzić szkolenia i nie musimy zdawać egzaminu. Oczywiście to wszystko teoretycznie, bo nadal obowiązują nas pozostałe przepisy (np. gdzie można latać a gdzie nie). Dlatego warto przejść szkolenie on-line nawet bez zdawania egzaminu lub zapoznać się z bardziej dokładnymi informacjami na ten temat. Jeśli nasz model jest wyposażony w kamerę (a posiadają ją obecnie nawet te najtańsze zabawkowe drony), konieczna jest rejestracja tzw. operatora – i ten wymóg dotyczy wszystkich pozostałych modeli podklas A1/A3 (masa do 25kg). Operator w tym przypadku oznacza właściciela modeli (jeden numer identyfikacyjny na wszystkie modele). Podając swoje dane trzeba założyć konto na stronie https://drony.gov.pl/ i zweryfikować je za pomocą otrzymanego sms-a. Obowiązuje limit wieku - trzeba mieć ukończone 14 lat.
Po weryfikacji konta zostaje wygenerowany certyfikat - potwierdzenie rejestracji operatora (można go pobrać w pdf-ie). Zawiera on unikalny numer rejestracyjny identyfikacyjny (bezterminowy), który powinniśmy naklejać w widocznym miejscu na swoje modele. Wyjątkiem są niektóre makiety, gdzie naklejka może być umieszczona wewnątrz.. Inna osoba może pilotować model z naszym numerem id, ale powinna mieć swoje uprawnienia do pilotażu modelu danej klasy.
Jeśli masa pilotowanego modelu jest większa niż 250g, obowiązkowe staje się przejście bezpłatnego szkolenia on-line i zaliczenie egzaminu on-line. Do szkolenia można przejść po zalogowaniu na nasze konto operatora:
Szkolenie jest zaprojektowane w ten sposób, że nie trzeba przechodzić go za jednym podejściem, można go robić „po kawałku”, system przenosi nas w miejsce w którym skończyliśmy. Po jego zakończeniu przechodzi się do egzaminu. Jest to test – 40 pytań z odpowiedziami jednokrotnego wyboru, czas na odpowiedzi to 30 minut. Żeby zaliczyć, trzeba odpowiedzieć prawidłowo na 30. W razie niepowodzenia można podchodzić ponownie, ale dla osoby z jakimś modelarskim doświadczeniem (i po przejściu szkolenia) nie jest to bardzo trudny egzamin. Chociaż przyznam, że kilka pytań wymagało zastanowienia. Po zaliczeniu otrzymuje się swój numer pilota (certyfikat można pobrać w pdf-ie), który jest ważny przez 5 lat. Co potem - nie wiem, zapewne trzeba będzie powtórzyć szkolenie i egzamin.
Istotna informacja dla osób, które zdawały egzamin wcześniej (zaraz po wejściu nowych przepisów w 2020 roku) – przy zakladaniu konta kreator daje możliwość przeniesienia swoich uprawnień do aktualnego systemu.
Tak więc możemy już latać legalnie, ale co ważne - musimy się trzymać następujących ograniczeń w otwartej podkategorii A1/A3:
- lot w zasięgu wzroku na wysokości do 120m (wysokość liczona od poziomu gruntu, nad którym aktualnie znajduje się model),
- zachowanie bezpiecznej odległości od ludzi i całkowity zakaz przelotu nad zgromadzeniami osób,
- minimalna odległość od zabudowań i terenów przemysłowych w podkat. A3 to 150m.
Jeśli chodzi o odległości, to grafika, którą zamieściliśmy na początku artykułu (pochodzi ze szkolenia) jest trochę myląca. Sugestia dystansu (50m, prawa część grafiki) nie odnosi się do budynków, tylko sposobu pokonywania przeszkód wyższych niż 105m.
Należy również pamiętać o tzw. „strefach geograficznych”, czyli klasyfikacji terytorialnej wyznaczanej przez Polską Agencję Żeglugi Powietrznej, gdzie mogą obowiązywać zakazy, stałe lub chwilowe ograniczenia lotów dla BSP (np. lotniska, obiekty strategiczne, infrastruktura krytyczna, parki narodowe). Na pilocie spoczywa obowiązek zapoznania się z aktualną informacją odnośnie stref, można to zrobić np. przez aplikację DroneTower.
Kolejnym ważnym aspektem legalnego latania jest kwestia ubezpieczenia OC. Na chwilę obecną (kwiecień 2025) nie ma obowiązku wykupienia OC dla modeli o masie mniejszej niż 20kg. Została jednak już uchwalona nowelizacja prawa, nowe przepisy wchodzą w życie jeszcze w tym roku (13 listopada 2025). Od tego czasu OC będzie obowiązkowe już dla modeli o masie powyżej 250g, więc w praktyce dla większości płatowców RC. Za jego brak przewidziane są wysokie kary pieniężne. Spodziewamy się, że obowiązkowe OC będzie oferowane przez wielu ubezpieczycieli. Kiedy poznamy konkrety, zamieścimy odpowiednią informację. Na koniec polecamy materiały ze szkolenia, mogą się przydać do egzaminu, jak również poznania szczegółowych wymagań otwartej kategorii A1/A3, bez konieczności rejestracji konta operatora --> pobierz
Aktualizacja - maj 2026.
Wiele osób zastanawiało się na początku roku, jakie zasady legalnego latania będą obowiązywać w roku 2026. Jeśli chodzi o klasę otwartą A1/A3 (czyli to co interesuje większość modelarzy latających rekreacyjnie na obszarach nie objętych restrykcjami), to nic się nie zmieniło w stosunku do końcówki roku 2025. Od listopada 2025 konieczne jest wykupienia obowiązkowego ubezpieczenia - ale uwaga - jest to ubezpieczenie OPERATORA, a nie pilota (które było dostępne wcześniej i chyba jest nadal, ale nie jest obowiązkowe). Prawdopodobnie wszystkie ubezpieczalnie oferują takie ubezpieczenie, można je wykupić przez Internet, koszt wynosi ok.120zł/rok, i może zależeć od rodzajów/ilości modeli oraz częstotliwości latania - trzeba wypełnić dość szczegółową ankietę i odpowiedzieć na podobnego rodzaju pytania.
Przykładowe linki do ubezpieczeń: WARTA, COMPENSA
Zainteresowani szczegółami uprawnień mogą wrócić do zasad opisanych w artykule powyżej, a podsumowanie w kilku zdaniach wygląda następująco:
- jeśli latasz modelami/dronami o masie do 250g, które nie są wyposażone w kamerę, nie musisz się rejestrować i nie musisz mieć OC (ale i tak trzeba przestrzegać tych samych przepisów, które dotyczą kategorii otwartej),
- jeśli latasz modelami/dronami o masie powyżej 250 g lub poniżej 250g, ale wyposażonymi w kamerę, musisz się zarejestrować, przejść bezpłatne szkolenie i zdać egzamin, co jest opisane w artykule powyżej,
- rejestracja daje ci uprawnienia operatora, a egzamin pilota w kategorii otwartej A1/A3 upoważnia do lotów z ograniczeniami (lotniska modelarskie, przestrzenie otwarte, z dala od zabudowań),
- rejestracja dotyczy wszystkich modeli (spełniających kryteria A1/A3) i będących własnością operatora, konieczna jest na wszystkich naklejka z numerem operatora,
- jeśli operator i pilot to jedna osoba (jak w naszym hobbystycznym przypadku), to pilot z automatu jest objęty ubezpieczeniem OC operatora,
- jeśli chodzi o konieczność zgłaszania lotów (sam miałem wątpliwości, bo kiedy zdawałem egzamin jakoś nie było to powiedziane wprost), to tak - jest konieczność zgłaszania lotów w kategorii A1/A3 dla modeli powyżej 250g również na obszarze nie objętym żadnymi ograniczeniami,
- robi się to w aplikacji DroneTower, i warto zgłaszać loty, bo nie mając pewności czy dany teren jest objęty jakimś restrykcjami (mogą być np. czasowe, a nie warto się narażać na konsekwencje w czasach histerii dronowej), aplikacja na podstawie bieżącej lokalizacji informuje o dopuszczalności lotu,
- co istotne, w kategorii A1/A3 i lotach na obszarze nie objętych ograniczeniami, konieczne jest zgłoszenie w aplikacji, ale nie jest wymagana akceptacja, więc to radykalnie zmniejsza kłopotliwość całego procesu,
- aplikacja DroneTower wymaga rejestracji/utworzenia konta, które nie ma żadnego związku z kontem utworzonym na potrzeby rejestracji Operatora.
Jeśli chodzi o zmianę przepisów w kategorii A1/A3, to jest nie tyle zmiana, co zawieszenie, dotyczy ono lotów FPV. Do tej pory pilotowi musiał towarzyszyć obserwator, obecnie (przepis zawieszony do listopada) przy lotach na dystansie odpowiadającemu zasięgowi wzroku (VLOS) pilot nie musi mieć obserwatora. Jak to będzie wyglądać w przyszłym roku - na razie nie wiadomo.
Na stronie Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej pojawiła się w końcu dobra informacja, podsumowująca podstawowe zasady lotów BSP. Na samym dole strony jest z kolei dobra, czytelna grafika, która dotyczy wymagań w strefach objętych ograniczeniami (np. w pobliżu lotnisk), w lewym dolnym rogu są informacje przydatne w klasie A1/A3.
Przy tej okazji można się zastanawiać jak wygląda kwestia naszego lotniska modelarskiego na siedleckich błoniach.
Z mapy na stronie dronemap.pansa.pl wynika, że w Siedlcach strefa zakazu lotów (czerwona) jest nad jednostką wojskową, mały obszar nad więzieniem, a Szpital Wojewódzki, na terenie którego jest lotnisko śmigłowcowe, ma strefę niebieską. Być może podczas lądowania śmigłowca coś się czasowo zmienia, ale jak widać w „normalnej” sytuacji błonia nie są objęte zakazem.